DÜZÜLKE
Edwin A. Abbott’dan
zamanının ötesinde yazılmış bir kitap Düzülke. Kitapta iki boyutlu bir evren
geometrik ve matematiksel desteklerle zekice tasarlanmış. Bu evren de kadınlar,
erkekler, çocuklar, sosyal çevre oluşumları, ses, görme, tanışma, hatta
fiziksel aktivitelere dair dizaynları birbiriyle uyumlu olarak imgelemiş
Abbott. Toplum geometrik şekillerle tabakalara ayrılmış durumda. İkizkenar
üçgen toplumun en alt tabakası işçileri, esnafları eşkenar üçgen ile ve iş
sahibi soylu beyefendileri ise kare ve çokgenlerle imgelenirmiş. Kenar sayısı
arttıkça soyluluk seviyesi de artıyor ve hatta daire düzeyine oluşanlar
yönetici ve rahip olarak sınıflandırılmaya hak kazanıyor. İç açıların eş olması
sosyal yaşam açısından kirik çünkü düzensiz şekiller toplum düzenini bozuyor. Kadınlar
ise düzülkede çizgiler ve hatta yandan bakıldıklarında görünmezler!
Varlıklarını sürdürebilmek için sürekli barış şarkısını söylemek zorundalar.

Abbott romanı 19.
Yüzyılın sonlarında İngiltere de tamamlamış. Dönemi düşünüldüğünde kitap için
bilim kurgu yakıştırması yapılabilir. Sosyal hayat eşitsizliklerini ve sınıf
farklılıklarını matematiksel değerlerle ifade edebilen nadir kitap olabilir
hatta. Yaşadığı dönemin de etkisinden olacak, kadınları çok fazla yeriyor,
hatta onları düşünemeyen ve düşünmesi gerekmeyen varlıklar olarak gösteriyor.
Bu bir hiciv mi yoksa kendi düşünce kaynağımı bilmiyorum.